Forex Helal mi? İslami Forex Nedir?

Paylaş
Forex helal mi, Forex caiz mi

İslami kurallara uygun olarak işlem yapma arzusunda olan yatırımcılar, parasını değerlendirmenin de çeşitli yollarını arıyor. Forex helal mi sorusu da forexte yatırım yapmak isteyen fakat bundan emin olmayan yatırımcıların sık sorduğu sorular arasında yer alıyor.

Forex yatırımının helal veya caiz olup olmadığı konusunda din adamları bölünmüş durumda. Bazı din adamları Forex’te swapsız işlem yaparak harama girilmeyeceğini savunurken bazıları ise aynı zamanda kaldıraçsız işlem yapılması gerektiğini düşünüyor. Bazı din adamları ise Forex’in tamamen caiz olmadığını öne sürüyor.

Forex konusunda din adamlarının en çok ayrıştığı konuların başında ise “kumar” konusu geliyor. “Forex oynamak” veya “Borsa oynamak” tabirlerinden dolayı Forex’i kumar sanan kişiler olduğu gibi, Forex’in bir serbest ticaret yapılan, emtiaların ve paraların alınıp ve satıldığı bir piyasa olduğu konusunda bilgi sahibi olanlar da bulunuyor.

Forex Kumar mı?

Öncelikle, Forex kumar değildir. Forex, dünyanın çeşitli yerlerindeki piyasaların internet aracılığıyla birbirine bağlandığı bir piyasadır. Bu piyasalarda alıcılar alış için fiyat taleplerini iletir, satıcılar da satış için fiyat isteklerini belirtir. Alıcılar ve satıcılar tezgahüstü bir piyasada birbirleriyle karşılaşarak ticari faaliyetlerini yerine getirirler.

Tezgahüstü piyasa, herhangi bir otoritenin kontrolünde olmayan, alıcılarla satıcıların doğrudan birbirleriyle alış veriş yaptıkları piyasalardır.

Bu açıdan bakıldığı zaman Forex, peşin parayla işlemlerin yapıldığı bir piyasadır.

Forex Helal mi? Diyanet Ne Diyor?

Forex’in helal olup olmadığı konusunda baktığımız öncelikli kaynak ise Diyanet İşleri Başkanlığı’nın fetva kürsüsü. Diyanet İşleri Başkanlığı, hem Forex, hem de Forex’İn alanına giren pek çok konuda fetva yayınlamış durumda.

Ancak Diyanet İşleri Başkanlığı’nın fetva havuzunda doğrudan Forex için sorulmuş bir soru bulunmuyor.

Yatırımcılara yol gösterecek ve Forex ile ilişki kurulabilecek fetvaları derledik;

Veresiye Ticaret Hakkında Fetva

 Din İşleri Yüksek Kurulu’na; “Veresiye veya taksitli altın, gümüş yahut dövizin alınıp satılması caiz midir?” sorusu 15 Eylül 2020 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından sorulmuş.

Veresiye ticaret, Forex piyasalarındaki “Short pozisyon” olarak yorumlanabilir. Çünkü kısa pozisyon açan yatırımcılar, gelecek vadeli olarak işlemler yaparken, ileride oluşacak fiyat hareketi için ödünç, yani veresiye aldığı kontratı peşin olarak satar. Fiyat beklentisinin gerçekleştiği tarihte ise ödünç olarak aldığı kontratı piyasadan peşin parayla alarak teslim eder.

Diyanet İşleri Başkanlığı, verdiği fetvada veresiye alınan altın, gümüş, döviz gibi varlıkların satılmasının caiz olmadığını ifade ediyor.

Altın, gümüş, döviz, TL vb. para cinsinden olan şeylerin birbirleriyle değiştirilmesine sarf denir. Sarf akdinde bedellerin peşin olması gerekir. Aksi takdirde yani, bedellerden birinin veresiye olması halinde yapılan işlem faize (nesie ribasına) dönüşür. Buna göre altın, gümüş yahut dövizin vade farkı uygulanmasa bile veresiye olarak satılması faiz olacağından caiz değildir. Konuyla ilgili olarak Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmaktadır: “Altına karşılık altın, gümüşe karşılık gümüş, buğdaya karşılık buğday, arpaya karşılık arpa, hurmaya karşılık hurma, tuza karşılık tuz; cinsi cinsine birbirine eşit ve peşin olarak satılır. Malların cinsleri değişirse (iki bedelde) peşin olmak şartıyla istediğiniz gibi satın.” (Müslim, Müsakat, 81; Tirmizi, Büyu’, 23; Ayrıca bkz. Buhari, Büyu’, 74-82;)

Buna göre altın, gümüş veya dövizin veresiye veya taksitle alınıp satılması caiz değildir.

Forex’teki Ürünlerin Fiyatının Değişmesi Hakkında

Diyanet Kurulu, Forex’te yapılan işlemler hakkında net ifadelerde bulunmasa da bu işlemlerin türleri hakkında bazı fetvalar vermiştir. Örneğin Forex’te alınıp satılan ürünler için “takas” tabiri kullanılır. Çünkü bir USDTRY işleminde Türk lirası ile Amerikan doları takas edilir. Aynı zamanda XAUUSD işlemlerinde ise altın ile Amerikan doları takas edilir. İşlem sonlandırılacağı zaman yine tersine takas işlemi yapılarak pozisyon kapatılmış olur.

Takas konusunda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Fetva Kurulu şu ifadeleri kullanıyor;

Takas, zimmette sabit olan borçların karşılıklı mahsuplaşma suretiyle düşürülmesini ifade eder. Karşılıklı borçlarda cins, vasıf, vade vb. niteliklerde eşitlik olması, tarafların veya üçüncü şahısların hakkının ihlâl edilmemesi ve faiz yasağı gibi şer’î bir kuralın çiğnenmemesi kaydıyla, borç miktarınca takas işlemi yapmak caizdir. Buna karşılık borçlar arasında cins ve vasıf farklılığı var ise takas ancak karşılıklı rızâ ile gerçekleşebilir (bkz. Kâsânî, Bedâi’, 6/19; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 3/840; 4/250; 5/266).

Örneğin aynı miktar Türk Lirası borçlarında mahsuplaşma, tarafların iradesine bağlı olmaksızın kendiliğinden gerçekleşirken altın borcu Türk Lirası ile ancak karşılıklı rızayla takas edilebilir. Bununla birlikte ilerde meydana gelebilecek tartışmaların önüne geçilmesi açısından, kendiliğinden gerçekleşen mahsuplaşmadan tarafların haberdar olması uygun olur.

Forex’te Faiz Var mı?

Forex’te faizli ve faizsiz işlem yapma seçeneği bulunur. Ancak bu hizmeti her aracı kurum vermeyebilir. Faizsiz forex işlemi yapmak isterseniz bunu aracı kurumunuza danışabilirsiniz.

Faizsiz Forex, Swapsız Forex olarak da adlandırılır. Forex piyasalarında özellikle Carry Trade yönteminde de kullanıldığı gibi faiz aktif olarak kullanılan bir ticaret şeklidir. Carry Trade, düşük faizli bir ülkenin parasıyla borçlanarak, yüksek faizli bir ülkenin para birimine yatırım yapmak şeklinde gerçekleşir.

Bu işlemde borç alınan ülkeye faiz ödenirken, yatırım yapılan ülkenin parasından faiz kazanılır. Bu işlem sadece düşük faizli ve yüksek faizli ülkeler arasında yapılan işlemlerde geçerli değildir. Aynı zamanda forex piyasalarında yapılan her döviz işleminde satılan paraya faiz ödenirken yatırım yapılan paradan faiz kazanılır ve bu faiz oranı gecelik olarak işletilir.

Diyanet İşleri Başkanlığı ise faizin her türlüsünün haram olduğunu dile getiriyor.

Ancak Forex piyasası dünyada milyonlarca insanın trilyonlarca dolarlık işlem yaptığı büyük bir piyasadır. Dolayısıyla bu piyasada her dinden ve hassasiyetten insanlar işlem yapabilmektedir. Bu durum da “İslami Forex” kavramını meydana getirmiştir.

İslami Forex ile yatırımcılar hem alacakları faizden hem de ödeyecekleri faizden feragat ederek işlemlerini İslam’a uygun bir şekilde yapabilirler. Ancak bunun için “Swapsız Forex Hesabı” talebinde bulunmalısınız. Bundan önce, Forex’in işleyiş mantığını öğrenmek için Forex’in Mantığı Nedir yazımızı da okuyabilirsiniz veya bu sayfada bulunan formu doldurarak sadece deneyebileceğiniz ve para ödemeyeceğiniz ve kazanmayacağınız bir deneme hesabına erişebilirsiniz.

Kaldıraçlı İşlem Caiz mi?

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Fetva havuzunda kaldıraç ile alakalı da bir soru bulunmuyor. Ancak borç para ile yapılan ticaretlerle ilgili bazı sorulara cevap verilmiş durumda.

Kaldıraçlı işlemler, bir nevi yatırımcının aracı kurumdan aldığı borç parayla pozisyon açması anlamına gelir. Kaldıraç kullanımı oldukça riskli olduğu için bazı din adamları bu konuda kesin suretle caiz olmadığı varsayımında bulunuyor. Ancak Diyanet İşleri, kaldıraçlı işlemler hakkında net bir hüküm vermiyor. Yine de bu sorunun cevabı 190 numaralı Alo Fetva telefon hattından Dİyanet İşlerine sorulabilir.

Diyanet, borç parayla ticaret yapılması konusunda da çeşitli mezheplerde farklılıklar olduğuna vurgu yaparken, genel kanaatin, borç alınan paradan zarar edilmesi durumunda zararın karşılanması gerektiğini ifade ediyor.

Forex işlemlerinde kaldıraçlı işlem yapan yatırımcıların da zararları en fazla kendi ana paralarının tamamı kadar olurken, teminat tutarı zarara uğradığı zaman Margin Call adı verilen teminat tamamlama çağrısı yapılıyor. Teminat tamamlanmazsa pozisyon sonlandırılıyor.

Dolayısıyla, Kaldıraçlı işlemlerde yatırımcının borç aldığı paradan zarara uğraması sözkonusu değildir.

Diyanetin borç alınan parayla ilgili fetvası şu şekilde;

Fakihlerin çoğunluğu, altına veya gümüşe endeksli olmayan kağıt, madeni vb. itibari para borçlarının misliyle ödenmesi gerektiğini belirtmiş ve bu paraların değerindeki artma veya azalmayı dikkate almamıştır (Serahsî, el-Mebsût, 14/30; Sahnûn, el-Müdevvene, 3/52, 4/152-153; Suyûtî, el-Hâvî, 1/116, 117; İbn Kudâme, el-Mugnî, 4/244). Ancak Hanefî fakihlerinden İmam Ebû Yûsuf’a, Mâlikî âlimlerinden Rahûnî’ye ve Hanbelî mezhebinde aktarılan bir görüşe göre ise itibari paraların değerinde artma veya azalma meydana gelmesi durumunda, borcun sabit olduğu tarihteki kıymet esas alınarak ödeme yapılır (İbn Nüceym, el-Bahr, 6/219; İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, 4/533-534; Rahûnî, Hâşiye, 5/121; Merdâvî, el-İnsâf, 5/127). Ebû Yûsuf’un bu içtihadı, Hanefî mezhebinde tercih edilen görüş haline gelmiştir (İbn Nüceym, el-Bahr, 6/219; İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, 4/533-534).

Borca konu olan itibari paralarda bir değer kaybı meydana gelmesi durumunda borcun sabit olduğu tarihteki değerin esas alınması hakkaniyete daha uygundur. Söz konusu değerin belirlenmesinde öncelikle tarafların karşılıklı rıza ile anlaşmaları tavsiye edilir. Bunun yanında yetkili kurumlarca açıklanan enflasyon oranları da dikkate alınabilir.

Forex’in Caiz Olup Olmadığı Kime Sorulur?

Forex, İnternet üzerinden ticaret yapılan ve ürünler ile paraların güncel kıymetleri ile alınıp satıldığı bir piyasadır. Bu piyasalarda yatırımcılar için çok çeşitli seçenekler bulunur. Forex piyasasının riskli olmasından dolayı Forex’te işlem yapmak istemeyen veya bu risk faktöründen kaynaklı olarak helal olmayacağını düşünenlerin de faydalanabileceği bir yazımız var. Forex’teki risk unsurları ve bu risklerden kaçınma yollarını anlattığımız Forex Riskli mi yazımızı da okuyabilirsiniz.

İslami açıdan en çok merak edilen konuları yukarıda derledik. Ancak bu konuda aklınızda kalan soruları Diyanet İşleri Başkanlığı’nın İnternet sitesi üzerinden soruları cevapladığı Fetva kanalına iletebilmeniz mümkündür. Bu adresten Diyanet’e sorulmuş soruları arayabilir veya aradığınız sorunun cevabını bulamıyorsanız sorabilirsiniz.

Aynı zamanda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo Fetva hattı bulunuyor. Bu hattı arayarak telefon aracılığıyla da sorularınızı sorabilirsiniz.

100.000 $
Sanal Parayla
ÜCRETSİZ FOREX EĞİTİMİ

2024 yılı 2. Çeyrek K/Z Oranı: %26 / %74

Uyarı Notu: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
 
Çekince Notu: Bu rapor tarafımızca doğruluğu ve güvenilirliği kabul edilmiş kaynaklar kullanılarak hazırlanmış olup yatırımcılara kendi oluşturacakları yatırım kararlarında yardımcı olmayı hedeflemekte ve herhangi bir yatırım aracını alma veya satma yönünde yatırımcıların kararlarını etkilemeyi amaçlamamaktadır. Yatırımcıların verecekleri yatırım kararları ile bu raporda bulunan görüş, bilgi ve veriler arasında bir bağlantı kurulamayacağı gibi, söz konusu kararların neticesinde oluşabilecek yanlışlık veya zararlardan forex.com.tr’nin herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu rapordaki her türlü iç ve dış piyasa tablo ve grafikler, bu konularda resmi hizmet veren yetkili üçüncü kişi kurumlardan elde edilmiş olup, forex.com.tr tarafından herhangi bir maddi menfaat beklentisi olmaksızın genel anlamda bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu raporda bulunan bilgiler belli bir gelirin sağlanmasına yönelik olarak verilmemektedir.

Benzer Haberler

ARCLK

Arçelik’in 2024 yılı 1. çeyrek bilançolarını uzman analistler değerlendirdi. ARCLK şirketi ilk çeyrekte 395 milyon liralık...

ENKAI

Enka İnşaat 2024 yılı ilk çeyrek bilançolarını açıklamıştı. Enka İnşaat’ın (ENKAI) açıkladığı bilançolarda 4 milyar 691...

MAVI

İntegral Yatırım Araştırma Departmanı Mavi Giyim’in (MAVI) bilançolarını değerlendirdi. 2024 yılı 1. Çeyrek bilançolarında satıştaki büyümeyi...

YGGYO

Yeni Gimat Gayrimenkul Yatırım ortaklığı YGGYO, Ankara’da bulunan arazinin satışının yapıldığına ilişkin sosyal medya platformlarında paylaşılan...

ONCSM

Oncosem Onkolojik Sistemler Sanayi ve Ticaret AŞ ile Kocaeli Üniversitesi arasında bir iş ilişkisi duyruldu. ONCSM’den...

RUBNS

Rubenis Tekstil (RUBNS) 17 Mayıs-17 Temmuz arasındaki iki aylık dönemde 15 farklı şirketle iş sözleşmesi imzaladıklarını...

Web sitemiz çerezleri kullanarak deneyiminizi kişiselleştirir. Daha fazla bilgi için Çerez Politikası'nı okuyun.
FOREX NEDİR?
ÜCRETSİZ EĞİTİM ALIN

2024 yılı 2. Çeyrek K/Z Oranı: %26 / %74